JAPANREIS 10 december 2001 tot 12 januari 2002

foto's en reisverslag


Nagasaki - Toulouse Lautrec?

Japan is een bijzonder land om te zijn, De taal is niet eenvoudig, maar gelukkig is Eileen in het begin veel bij me geweest, zodat ik nu heb geleerd om te reizen met treinen, metro en bus..
 EIleen augustus 2001 Giekerk Het was een goede vliegreis, met voor mij natuurlijk een douanecontrole omdat de hashhond had gereageerd op mijn rugzak ~. een vieze broek uit het stania-bos, werd omgekeerd en de flintertjes plant en stof die daaruitkwamen werden keurig op een papiertje verzameld. Gelukkig gaf het geen echte problemen.





gouden paviljoen kyoto

Kyoto hebben Eileen en ik samen gezien Kyoto is een bijzonder mooie stad met veel oude gebouwen en tempels. Kyoto met scholieren
Kyomizu-tempel KyotoOp een van de eerste dagen gingen we naar de Kyomizu tempel. Ook zagen we de beroemde Sanjusendo.
sanjusendo sanjusendo sanjusendo
Een cultuurshock kreeg ik toen ik in Huis ten Bosch kwam waar een Domtoren staat, het Amsterdams CS en zeer veel huizen waarvan je zeker weet dat je ze wel eens in Nederland hebt gezien. Een sjiek park vol Japanners met elke avond vuurwerk gelegen aan een schitterende baai. Overal viooltjes in de bermen en er zwemmen heel veel zwanen in de grachten. In de avond is alles sprookjesachtig verlicht.
uitzicht op de haven van Huis tem Bossu, en de binnenzee zicht vanaf de domtoren op het stadhuis van Gouda
Alles is superclean hier elk blaadje en stofje wordt weggeveegd als gold het een zen-tuin (waarvan ik er overigens al een paar heb gezien).Petola(links) en Eileen (rechts) Petra en Eileen demonstreren in west-fries kostuum, in een boerderij hoe je kaas maakt, terwijl japanners hen met veel geduld filmen. Zij hebben het wel goed en houden zich vast aan het westerse, Amerikaanse films zien en aardappelen en brood eten.
In de Chisu Noka (kaasboerderij demonstreren Petra en Eileen het kaasmaken. Elke ochtend om half tien beginnen ze. Rond half ťťn zijn ze er mee klaar. De melk is gestremd tot wrongel en deze wrongel is in de kaaspers gedaan. Zwaar werk, terwijl de Chinese Koreaanse en Japanse toeristen toekijken en naar hun Japanse uitleg luisteren Natuurlijk heb ik wel al veel hapjes Japans gegeten en dat is over het algemeen eerst even wennen, maar ook ontzettend lekker. Japanse landschappen zijn echt zoals je ze kent van de tekeningen en fotoos met veel licht, groen-turkoois water en enorme bamboebomen, waarvoor je bij Intratuin meer dan duizend gulden zou moeten betalen.  Hidaro eiland met NellieHet hele land bestaat uit allerlei molshoop-achtige bergen, waarbij alle bebouwing rondom en pal naast de wegen ligt, op vaak steile hellingen. We zijn ook al naar een eiland aan de kust geweest waar je enorme kliffen hebt zoals bij bijvoorbeeld Ierland.Erg mooi. Industrie, handel en wonen zijn net als in Belgie niet gescheiden. Tussen de huizen ligt wel veel rommel en overal kun je verlaten oude toyotas vinden.. Deze dagen trek ik er wel met de fiets op uit om een en ander te verkennen. In Kyoto sliepen we in een japanse stijl hotel, dwz met tatami's op de vloer en daarop de matrassen. Lage tafeltjes, schuifdeuren, ramen, naar binnen toe met papier beplakt. De buitenramen van glas, maar ondoorzichtig. Er is geen enkel Japans huis met gewoon glas en gordijnen. Nergens kun je gemakkelijk naar binnen of naar buiten kijken. In Huis ten Bosch leven Petra en Eileen in een appartement, neergezet voor de medewerkers van de paardenshow. Twee slaapkamers, badkamer woonkamer met open keuken, washokje en voorzien van airco, wasmachine, badkuip, magnetron tv, video en computer.het appartement waarin Eileen en Petra wonen: het gebouw midden onder. Op de achtergrond het concertgebouw uit Amsterdam. Hierin komen paardenraces. Ook zie je een ballon die - bij mooi weer - je voor 10 euro naar 80/100 meter brengt.

In Japan heeft iedereen een airco en als ze die niet hebben dan hebben ze een petroleumvergasser.. Centrale verwarming heb ik nergens gezien. Het huis van Eileen en Petra is Westerse stijl, zonder tatami en met normale bedden en wc. Japanners benoemen de grootte van hun kamers naar het aantal tatami's dat erin past. Japanners houden van baden, in bad gaan. In het hotel was ook een bad wat de eigenaresse steeds voor ons klaarmaakte. Eerst wassen onder een douche en dan schoon in de hete kuip glijden en relaxen. De Japanners die niet zo'n bad in huis hebben kunnen altijd nog naar de badhuizen die hier nog floreren. Ook zijn er 'onsen', dat zijn warmwaterbronnen met vaak geneeskrachtige werking doordat er allerlei mineralen inzitten.Op een dag zijn we nadat we een berg beklommen hadden tesamen met twee canadese wereldreizigers op een top bij Kawatanavan rond de twintig, naar een onsen gegaan in Kawatana. (dagboek:)" Op de terugweg van de berg hebben we water gedronken bij een berg-bron, heerlijk zacht water, kwam daaruit. Vele Japanners kwamen daar hun jerrican's vullen. Veel lekkerder dan het gechloreerde water wat hier uit de kraan komt. Ook waren daar theeplantages en kon je groenten kopen uit een stalletje aan de weg. Daarna op zoek naar de 'onsen'. De onsen die ons was aangeraden was gebouwd op een bron met daarbovenop een hotel. Op de vijfde verdieping was het warme bad, inclusief een sauna en een buitenbad met uitzicht op de zee, eilanden en de ondergaande zon. Mannen en vrouwen gescheiden. In de baden waren warmwaterstralen om het lichaam te masseren. Eerst wassen, heet bad, buitenbad, koud bad, sauna, koud bad, buiten staan en op adem komen en dan weer in het warme bad glijden. Heerlijk. Na een dikke twee uur kwam ik er ontspannen en schoner dan ooit weer uit. Nog een massage gehad door 100 yen in een massagestoel te gooien. Dit was niet een zachte massage maar wel erg effectief en grondig."
Later zijn Eileen en ik, tesamen met Misuho en Jan een paar dagen door Kyushu getrokken met de auto.
De grootste krater van de wereld: ASO, doorsnede 28 km. Nog een top is actief


de actieve top en hoogste punt

gelukkig tussen de zwaveldampen
Route: Huis tem Bossu, Nagasaki Airport, Shimabara, Kumamoto, ASO-krater, Beppu en via de snelweg terug. Het was een prachtige reis vlak na het nieuwe jaar met sneeuw en sneeuwkettingen, badhuizen in de sneeuw en warme bronnen. Onderweg in een familie-hotel en in een love-hotel geslapen.
Overal in Japan kun je lekker eten. Broodmaaltijden kennen ze niet echt. wel kun je overal brood als een luxe-goed kopen. In Kyoto heb ik de eerste 'ramen' gegeten. Een soep met dikke spaghetti en een paar plakjes vlees - meestal varkensvlees -. In Kyotot ook mijn eerste sushi-maal gehad, een stukje rauwe vis met daaromheen rijst en een stuk zeewier. Die doop je in een soja saus, waarin een soort scherpe mosterd of sambal wordt gedaan voor de indigestie en tegen ziekte. Alles wat uit de zee komt kun je eten. Veelal rauw. Sushibaroa. zalm, haringen, sardines, tonijn, witvissen, baars, walvis, inktvissen in allerlei maten, schelpdieren als oesters en mosselen en schaaldieren als garnalen, scampi's, krab en kreeft. Ook heb ik in de winkels gedroogde kwal gezien. Ik weet of ik die ook heb gegeten. Het meeste is rauw maar soms ook gefrituurd met een laagje deeg eromheen. Deze gefrituurde hapjes kun je ook in goedkope stalletjes bij winkelgalerijen kopen. Erg lekker en vers. Groenten die ze hier veel eten: wortels, rettich, aardappelen (inheemse soorten) schorseneren, witte- en chinese kool. Natuurlijk ook rijst, paksoi, uien, prei en vele soorten paddestoelen. Veel gedronken heb ik hier nog niet, behalve bier. Een paar keer sake gehad en een keer een sterke drank (25%) (mad horse) welke met veel water en ijs wordt aangelengd. Bij een etentje met de werknemers van de kaasboerderij heb ik volop kunnen genieten van al deze lekkernijen. Ze hadden duidelijk drie gangen in het menu. Eerst de rauwe vis, daarna schalen met witvlees en daarna schalen met rood vlees (beef) afsluitend met en rijst-vissoep. Zoete dingen als gebakjes en dergelijke worden vooral bij de thee genuttigd. Traditioneel zijn een soort deegbolletjes. Overal heb je afhaalservices voor maaltijden (hoka hoka) en natuurlijk Mc-donalds en Kentucky Fried Chicken restaurants. Japan is wel een duur land. Een biertje in een kroeg is al snel 10 gulden. Daarnaast weet je niet goed waar je naar binnen gaat. In Kyoto hebben we bijvoorbeeld lang in de geisha-wijk Gion rondgelopen op zoek naar iets spannends. Uiteindelijk heeft Eileen me een willekeurige tent ingetrokken. Geen geisha's, wel sake. De taalproblemen hier en mijn dunne portemonnee doen je niet zo snel ergens binnengaan. Als ik alleen op stap ben zoek ik een ramen-tentje op of eet een hapje uit een stalletje of yaki-tori (kip op een stokje). Japan is verder een land van mandarijnen. Overal groeien ze en zijn erg goedkoop. Er zijn ook veel andere inheemse vruchten, waarvan ik de namen niet weet, maar wel erg lekker zijn. Het stukje Japan waar ik ben heeft vele eilanden en kusten, zo mooi dat je je blijft verbazen. Veel roofvogels vliegen er rond. Een gelukkige dag was de dag waarop ik een goede kano/kayak had geleend en hier vlakbij het water op ben gegaan. Prachtig groen/turkoois water en steile rotsen en kusten die deze zee begrenzen. De golfslag was niet groot door alle beschermende eilandjes. Veel vissers overal en onverwachte dorpjes aan de kusten. Zo druk als de dorpen en steden zijn, zo rustig en rustiek is Japan vanaf het water. Als ik vaar denk ik niet aan de diepte van het water wel aan wat er allemaal in leeft. Roofvogels houden me in de gaten. Reigers schrikken van mijn komst. Vroeger moeten de kusten meer bewoond zijn geweest, want overal vind ik verlaten kades en vergane bootjes.vergane boot bij Clyde en Nellie - Huistembossu regioClyde van wie ik de kano heb heeft me een zwemvest en goede handschoenen gegeven zodat ik geen last heb van de kou als ik vaar. De zee ziet er steeds erg aantrekkelijk uit en je zou zo willen zwemmen. Eileen probeerde het een keer toen we aan het touren waren met de auto, maar uiteindelijk ging ook zij er niet in. De bergen zijn hier ook erg mooi wild en ruw, met steile hellingen. Verschillende toppen heb ik gezien. Sommige met de fiets, anderen iets verder weg met de auto. Een keer sneeuwde het en dan zijn de bergen wit en romantisch. Op de bergen bamboebossen, dennebomen met een zeer zachtvoelende stam, waarvan de bast gebruikt kan worden als dakbedekking en hier en daar loofbomen. Op langzaamaflopende hellingen zijn vaak rijstvelden in terrassen aangelegd. Kromme kleine oude vrouwtjes bewerken deze velden.
grote begraafplaats in West Kyoto, vlabij de Kyomizu tempel. We denken dat de lijken of de as er niet licht. Het zijn meer monumenten ter nagedachtenis aan de doden. Deze begraafplaats was erg groot. In de rest van Japan kun je overal wel kleine begraafplaatsjes tegenkomen. Een paar graven in de buurt van een Shinto schrijn. Overal kun je ook begraafplaatsen tegenkomen met een shinto tempeltje erbij of een Jizo-boeddha, De boeddha die je naar de andere wereld brengt. Hij begeleidt de mensen op hun reis door de dood. Veelal kun je water over het hoofd van deze boeddha gooien, als zegening. Het shinto is iets heel anders als het boeddhisme. Grootser en volkser met vele rituelen. Shinto-schrijnen en poorten in fel oranje vallen altijd erg op. In de tempels geen beelden, wel veel symboliek, gevouwen witte papiertjes en touwen, ook stoepa-achtige vormen (kubus onder, bol erboven op en een dakje/driehoek erboven op met een soort piek, gevormd uit ringen. Altijd ook de zon en de maan afgebeeld) Shinto Mausoleum in de buurt van de Sanjusendo KyotoAchter de hoofdschrijn die vaak leeg is is een geheime doorgang naar het werkelijke heiligdom. Daar kun je niet komen.Het Shimogama Shinto heiligdom te Kyoto is een van de eerste schrijnen in Japan (800 na christus). Voelbaar is de devotie en de hoop die gelovigen hebben. De tempel wordt omringd door een leugenaarsbos. De shinto-gelovers aanbidden de diverse kami's van de wind, de donder de oogst en dergelijke. De kami is een god die een zuiverheid voorstelt. Een pure kracht een schone kracht. Shinto heeft alles van doen met het dagelijks leven. Een huis heeft een kami evenals een auto, kleding, een berg, een rivier. Voor een buitenstaander is het shinto-denken erg ontoegangkelijk, maar wel mooi om te zien. Sommige tempels voelen heel spiritueel aan, anderen zijn net touristische kermissen. Shinto heeft ook veel te maken met voorouder-verering en respekt. Het boeddhisme staat los van het shinto maar volgens mij ontkennen de beide godsdiensten elkaar niet. Veel boeddhistische tempels heb ik al wel gezien, in Fukuoka, Kyoto en ook zijn er een paar in de buurt van Huis ten Bosch en Sasebo. Het Boeddhisme lachende boeddha Nagasaki kent ook hier zeer veel verschillende stromingen, wat het er niet makkelijker op maakt. De diverse stromingen hebben in het verleden elkaar ook bevochten in die zin dat de een vond en/of vindt dat ze beter zijn als de andere stroming.Jiso: de boeddha die je begeleidt naar het land van Amida Butsu - in het westen - Vaak zie je deze Boeddha met een schort voor. Deze rode schorten worden door gelovigen die een dierbare zijn kwijtgeraakt om gedaan. De boeddhistische plaatsen voelen voor mij anders aan dan als de shinto-plaatsen. Vaak zijn ze kleiner en intiemer, ze staan ook altijd vol met beelden van de yidams of er hangen tekeneningen in kalligrafie. De hoofdschrijn bevat vaak een beeld van de stichter van de tempel of sekte.  Daito, de stichter van de Zen-sekte in zijn schrijn in Kyoto. De zentempels (daito) zijn aanmerkelijk leger van aankleding en bevatten vaak niet meer dan een hoofdschrijn, een gong en een houten slagblok.
Buiten de tempels is vaak een gong/bel met een grote boomstam ervoor opgehangen. Boeddhisme gaat meer over het leven en de dood. Shinto meer over het leven. Een klooster heb ik nog niet gezien en beleefd, Ik wist ook nog niet hoe ik de tempels kon vinden en er contact mee krijgen. Nu weet ik dat je je goed moet voorbereiden als je in kloosters wil verblijven tenzij je helemaal op de bonnefooi gaat, zonder tijdsschema en zonder verwachtingen.Kukai is de oprichter van de Tendai sekte. De Tendai sekte verzorgde de opleidingen voor eigenlijk alle andere sektes. In Fukuoka waren grote delen van de tempelcomplexen gesloten voor bezoekers. Wel heb ik in Kyoto al beroemde zen-tuinen gezien.Eileen bij de Daisen-in, waar een beroemde zen-tuin is die wel genoemd wordt - De grote oceaan -
In Japan zijn er overigens vele mooie tuinen en de hovenierskunsten zijn te bewonderen bij vele klassieke japanse huizen en shinto-tempels. De bomen worden gedwongen door de beroemde bonsai-technieken bepaalde vormen aan te nemen. De meeste gewone japanse huizen hebben meestal ook een tuin voor het huis, ook al is het maar 1 vierkante meter, er moet iets groeien in een pot of in de grond. Japanners houden van planten. Overal - ook in de winter - zie je rodondendrons en ligusterachtigen bloeien. Het is hier natuurlijk een subtropisch klimaat en er groeien op diverse plaatsen dan ook palmen en dikke vetplanten.
Persoonlijke noten: Eileen en ik zijn blij samen te zijn en we zorgen goed voor elkaar. Ze is een heerlijk maatje en ook een goede chauffeuse en ze brengt ons overal in het links-rijdende Japan. Petra en Eileen moeten wel hard werken, alle dagen van de week moet een van hen present zijn op de kaasboerderij waar ze in west-friese klederdracht hun demonstratie kaasmaken geven. De Japanners zelf lijken geen rustdagen te hebben, iets als een zondag bestaat niet. Winkels zijn van s'ochtends vroeg tot s'avonds laat open en bouwwerkzaamheden gaan ook altijd, ook vaak s'avonds door. Ze werken in ieder geval 6 dagen in de week, en vaak zo'n 10 uur per dag. Daarnaast hebben de Japanners ook nog hun sociale verplichtingen, dus dat betekent eigenlijk dat ze bijna nooit thuis zijn. Ook ben ik op zoek gegaan naar een aikido-dojo. In Fukuoka is er een, die ik ook daadwerkelijk heb gevonden en 1 keer bezocht - shimano-stijl? Een kleine klub, wel twee trainingen per dag van een uur 'ochtends en s'avonds. Wellicht ga ik er nog een keer heen. Niet gevonden heb ik oude-stijl muziek en kabuki-theater of noh-dans. Muziekinstrumentenwinkels zijn ook moeilijk te vinden, behalve populaire elektrische gitaarwinkels. Het oude en het nieuwe Japan lijken erg gescheiden. Kerst kennen de Japanners ook niet echt.
Even voor de jaarwisseling ben ik met Eileen naar Nagasaki gereisd, Eerst dacht ik niet dat ik het atoombom museum zou bezoeken, toen we er echter waren dacht ik, vooruit een uurtje.
atoombom explosie Nagasaki

slachtoffers atoombom Nagasaki

ground zero met lijken

moeder en kind Nagasaki

Eileen was er al geweest dus ze bleef buiten bij ground zero en het vredespark.vredesmonument Ngasaki Twee uur later kwam ik met een traan achter mijn ogen weer naar buiten. Diep raakte mij de geschiedenis van de bom, de slachtoffers, de weggeblazen stad, de oorlogsmachine van Japan in die tijd, de vele oorlogen en verwikkelingen met het fascisme in die tijd, hoe Japan een onderdeel werd van de wereldoorlog. Een lange geschiedenis heeft Japan: Kamakura periode tot 1350, daarna een Tokugawa periode tot 1868, daarna komt de Meiji periode die vanaf het begin van de 20ste eeuw een expansie politiek had, via Mantsjoerije, China, Korea, IndonesiŽ - de pacific war. De atoombommen hebben de oorlog beŽindigd. Na aanhoudende druk van de verenigde staten sprak voor het eerst de keizer tot de mensen over de radio, dat hij niet goddelijk was en dat Japan had verloren. De grootheidswaan, de massaliteit en loyaliteit van de Japanners, kenden tot op dat moment geen grenzen, hun gruweldaden ook niet. Ze hadden zich zeer vanzelf aangesloten bij de denkwerelden van Hitler en Mussolini. In Nagasaki wisten de mensen niet dat de bom op Hiroshima al gevallen was en geloofde ze nog in de overwinning op het moment. wat er gebeurde wist niemand, olie kwam uit de lucht gevallen nadat het meeste inmiddels verbrand en weggeblazen was. Of ik nog mismaakten gezien had? Nee, wel het idee dat je als je naast een ouder iemand in de tram zat, dat je wist dat zo'n man of vrouw er veel over zou kunnen vertellen.. Dat wekte respect en medelijden in me op. Ook onmacht-gevoelens. Dit, voor mij vriendelijke, volk was een loer gedraaid vanuit familietwisten en samurai-idealen geholpen door het tijdsgevoel, niet in de weg gestaan door shinto en boeddhisme of door een besef van menselijkheid. Overheersing, het laatste ideaal van de neo-kolonistische tijd, was de motivator. Dat hebben ze geweten de Japanners. Geen steden zijn gespaard gebleven door de bombardementen. Japan is nog jong denk ik dan. Nog maar net los van oude waarden, van oudere generaties, van oude gebruiken. De goden wonen er nog.

e mail naarjos de vooght


klik hier voorhet Oog van de Orkaan